15 năm xử lý thiết bị phòng cháy cho hàng trăm điểm kinh doanh F&B, tôi thấy nhiều chủ quán mua bình theo kiểu đối phó. Họ ra cửa hàng mua đại vài bình bột rẻ tiền về vứt vào xó bếp rồi đinh ninh mình đã an toàn. Đến khi đoàn liên ngành kiểm tra hoặc xảy ra chập điện, bình không dùng được hoặc dùng sai gây hỏng toàn bộ máy pha chế đắt tiền. Việc trang bị Bình cứu hỏa cho quán cà phê cần tính toán dựa trên nguy cơ thực tế chứ không phải mua cho có.
Các nguy cơ cháy nổ đặc thù tại cơ sở kinh doanh F&B
Mỗi khu vực trong quán mang một đặc tính rủi ro riêng biệt. Không gian phục vụ khách tập trung nhiều bàn ghế gỗ, đệm mút sofa, rèm cửa và dây đèn trang trí. Đây là các chất cháy rắn thông thường thuộc đám cháy loại A, bén lửa nhanh và tạo nhiều khói độc.
Khu vực quầy pha chế là nơi tập trung các thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn hoạt động liên tục. Máy pha cà phê 3000W đến 4500W, máy xay, tủ lạnh, máy làm đá cắm chung ổ cắm rất dễ gây quá tải đường dây sinh nhiệt. Khu bếp đun nấu của nhà hàng lại chứa dầu mỡ thực vật nóng trên 300°C và hệ thống bình gas công nghiệp. Dập lửa dầu mỡ sai cách bằng nước hay bình xịt bừa bãi sẽ tạo quả cầu lửa bùng phát ngay lập tức.
Tiêu chuẩn trang bị Bình cứu hỏa cho quán cà phê và quán ăn
Quy chuẩn TCVN 3890:2023 yêu cầu mọi cơ sở kinh doanh ăn uống phải có phương tiện chữa cháy ban đầu. Bạn không thể bố trí tùy tiện theo cảm tính.
Định mức diện tích bảo vệ
Mỗi tầng nhà hoặc mỗi phân khu độc lập phải có tối thiểu 2 Bình chữa cháy. Định mức tiêu chuẩn tính 50m2 đến 75m2 cho 1 bình xách tay đối với khu vực nguy cơ cháy trung bình. Quán có diện tích sàn 100m2 cần tối thiểu 2 bình đặt ở 2 vị trí khác nhau. Khoảng cách di chuyển từ điểm bất kỳ đến bình gần nhất không được vượt quá 15m.
Vị trí lắp đặt chuẩn kỹ thuật
Bình phải đặt ở nơi dễ thấy, dễ lấy, trên lối thoát nạn hoặc gần cửa ra vào. Treo bình trên tường bằng giá treo chuyên dụng với chiều cao đỉnh bình không quá 1.5m so với mặt sàn. Nếu đặt sàn, bắt buộc phải dùng kệ đựng bình chuyên dụng bằng sắt hoặc nhựa ABS để tránh đáy bình tiếp xúc hơi ẩm làm rỉ sét vỏ kim loại.
Lựa chọn chủng loại bình phù hợp từng khu vực
Mỗi loại Bình chữa cháy có chất chữa cháy và nguyên lý dập lửa riêng. Chọn sai loại bình sẽ gây phản tác dụng và thiệt hại tài sản nặng nề.
Khu vực pha chế và máy móc điện tử: Ưu tiên bình CO2
Quầy thu ngân và quầy bar chứa máy POS, máy tính, tủ lạnh, máy pha espresso. Khi xảy ra sự cố điện, chỉ được dùng bình khí CO2 mã MT3 hoặc MT5. Khí Cacbon_dioxit hóa lỏng ở nhiệt độ -79°C khi phun ra sẽ làm loãng nồng độ oxy và triệt tiêu nhiệt độ ngọn lửa. Khí tự bay hơi hoàn toàn, không để lại cặn bã, bảo vệ linh kiện vi mạch điện tử nguyên vẹn.
Khu vực khách ngồi và kho chứa đồ: Dùng Bình bột ABC
Khu vực chung nên bố trí bình bột khô ABC loại 4kg (ký hiệu MFZL4). Bột chữa cháy dập tốt đám cháy rắn gỗ vải, chất lỏng xăng dầu và thiết bị điện hạ thế. Giá thành bình bột tương đối rẻ, trọng lượng nhẹ 5.5kg giúp nhân viên nữ cũng dễ dàng xách và thao tác kéo chốt trong 5 giây.
Khu vực bếp đun nấu dầu mỡ: Bình bọt foam hoặc gốc nước
Nhà hàng có bếp nấu ăn bắt buộc phải có bình bọt foam chữa cháy loại K hoặc bình bọt gốc nước sinh học. Bột ABC khi xịt vào chảo dầu sôi rất dễ bị luồng khí đẩy bay ra ngoài, gây bắn dầu nóng gây bỏng. Bọt foam tạo một lớp màng bọt dẻo phủ kín bề mặt chất béo, ngăn không cho oxy tiếp xúc và làm nguội dầu nhanh chóng, triệt tiêu khả năng bùng cháy trở lại.
Tối ưu chi phí trang bị Bình cứu hỏa cho quán cà phê vừa và nhỏ
Nhiều chủ cơ sở thắc mắc về chi phí trang bị Bình cứu hỏa cho quán cà phê khi khởi nghiệp với ngân sách hạn hẹp. Bạn không cần mua thiết bị đắt tiền ngoài danh mục kiểm định nhưng phải mua hàng có dán tem kiểm định PCCC của Bộ Công an.
Một quán diện tích 60m2 chỉ cần đầu tư 1 Bình bột ABC 4kg đặt cửa ra vào và 1 bình khí CO2 3kg đặt cạnh quầy bar. Tổng chi phí mua sắm vật tư ban đầu chưa đến 1.500.000 đồng, đã bao gồm cả kệ đặt bình và bảng tiêu lệnh nội quy mica. Đây là khoản đầu tư bắt buộc để cơ sở vận hành hợp pháp và bảo vệ cơ nghiệp của chính bạn.
Quy trình kiểm tra và bảo dưỡng thiết bị định kỳ
Mua bình về treo lên tường không có nghĩa là xong việc. Thiết bị chữa cháy cần chế độ bảo trì nghiêm ngặt để đảm bảo hoạt động khi có sự cố phát sinh.
- Quan sát đồng hồ đo áp suất (đối với bình bột): Kim chỉ vạch xanh là áp lực bình thường (khoảng 1.2 MPa đến 1.4 MPa). Kim tụt về vạch đỏ nghĩa là tụt áp, bình mất khả năng đẩy bột ra ngoài và cần nạp sạc lại ngay lập tức.
- Cân trọng lượng (đối với bình CO2): Bình CO2 không có đồng hồ đo áp. Bạn phải đặt lên cân định kỳ mỗi tháng. Nếu tổng trọng lượng bình giảm quá 10% so với thông số dán trên vỏ, bình đã bị rò rỉ khí qua van xả và phải đem đi kiểm định, nạp lại.
- Bảo dưỡng tổng thể: Định kỳ 12 tháng với bình mới và 6 tháng với bình nạp lại, toàn bộ bình xách tay phải được các đơn vị chuyên môn kiểm tra vỏ bình, thay thế gioăng phớt và nạp lại chất chữa cháy mới.
Khi tiến hành trang bị Bình cứu hỏa cho quán cà phê, bạn nên yêu cầu nhà cung cấp xuất trình đầy đủ giấy chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC và hóa đơn chứng từ nguồn gốc xuất xứ. Đừng ham mua các loại bình trôi nổi trên mạng xã hội với giá rẻ hơn vài chục nghìn đồng. Hãy tổ chức cho toàn bộ nhân viên thử giật chốt, hướng vòi phun dập lửa thực tế ít nhất một lần để tránh tình trạng hoảng loạn làm rơi bình khi có biến cố xảy ra.