Hơn 15 năm làm kỹ thuật PCCC, tôi chứng kiến nhiều người lúng túng mua nhầm Bình cứu hỏa không dập nổi đám cháy nhà bếp. Lửa tại nhà ống hay chung cư lan rất nhanh trong không gian hẹp. Việc trang bị Bình chữa cháy gia đình đúng chủng loại quyết định trực tiếp khả năng dập lửa trong 30 giây đầu tiên. Bạn cần nắm rõ nguyên lý cơ bản để mua đúng và dùng được.
Phân loại cơ bản để trang bị Bình chữa cháy gia đình chuẩn xác
Nhà ở dân dụng cần phân biệt 3 loại chất chữa cháy thông dụng: bột ABC, khí CO2 và bọt foam gốc nước. Mỗi loại xử lý từng gốc cháy khác nhau.
Bình bột ABC xách tay (loại 4kg)
Bình bột chữa cháy ký hiệu MFZL4 chứa 4kg bột tổng hợp. Thiết bị dập tốt chất rắn A, chất lỏng B, chất khí C và thiết bị điện dưới 1000V. Hỗn hợp muối đẩy ra phủ kín bề mặt, cách ly oxy cực nhanh. Điểm trừ lớn nhất: bụi bột bay mù mịt làm giảm tầm nhìn, bám dính gây oxy hóa vi mạch điện tử tinh vi.
Bình khí CO2 làm mát nhanh (loại 3kg)
Bình khí ký hiệu MT3 chứa 3kg khí CO2 nén lạnh ở -79°C. Khí xả ra triệt tiêu oxy và hạ nhiệt tâm đám cháy tức thì. Khí CO2 sạch hoàn toàn, không để lại cặn rác, rất hợp bảo vệ tivi, máy tính, tủ điện. Trọng lượng toàn bình lên tới gần 10kg. Phụ nữ hoặc người già nâng bình sẽ khá nặng tay.
Bình bọt foam gốc nước cho khu vực bếp
Dung dịch bọt foam tạo màng film phủ kín bề mặt chất lỏng. Bình trị dứt điểm chảo dầu mỡ sôi bùng cháy trên bếp từ hoặc bếp gas. Bọt không gây ngạt, dễ lau chùi sau sự cố và an toàn cho sức khỏe.
Cơ chế dập lửa và nguyên lý xả khí thực tế
Bạn phải hiểu rõ cách đọc thông số trên thân bình trước khi có sự cố xảy ra.
Đồng hồ đo áp suất chỉ gắn trên bình bột, không xuất hiện trên bình CO2. Kim chỉ vạch xanh tức áp lực đạt 1.2 MPa đến 1.4 MPa, bình sẵn sàng dập lửa. Kim tụt về vạch đỏ nghĩa là áp suất rò rỉ, cần đưa đi nạp sạc lại ngay. Kim vọt sang vạch vàng cảnh báo áp quá cao do phơi nhiệt, cần xả bớt để tránh rủi ro biến dạng vỏ.
Bình CO2 kiểm tra bằng cách cân định lượng. Vỏ thép MT3 nặng khoảng 7.5kg, nạp đủ 3kg khí thì tổng khối lượng đạt 10.5kg. Nếu cân thấy hụt quá 20% khối lượng khí, bạn phải gửi bảo dưỡng ngay. Tầm phun bình xách tay chỉ vươn xa 1.5m đến 3m. Thời gian xả hết sạch bình chỉ kéo dài từ 8 giây đến 12 giây. Bạn cần tiếp cận gốc ngọn lửa dứt khoát.
Vị trí đặt trang bị Bình chữa cháy gia đình trong không gian sống
Vị trí treo bình sai khiến việc dập lửa thất bại ngay từ phút đầu.
Bình phải treo cao từ 1.2m đến 1.5m tính từ sàn tới tay xách, cố định bằng giá treo chuyên dụng bắt vít nở sắt chắc chắn. Tuyệt đối không đặt bình chỏng chơ dưới đất, giấu sau cánh cửa hoặc nhét dưới gầm cầu thang đầy đồ đạc.
Mỗi tầng nhà cần tối thiểu 1 bình đặt ngay chân cầu thang và 1 bình gần cửa ra vào khu vực bếp. Cự ly di chuyển từ điểm phát lửa tới bình không quá 15m. Bình phải nằm trên lộ trình thoát nạn, tránh đặt sâu trong góc chết khiến bạn bị mắc kẹt khi quay lại lấy bình.
Cách kiểm tra trang bị Bình chữa cháy gia đình định kỳ
Thiết bị an toàn phải được tự kiểm tra định kỳ 1 tháng/lần.
Quan sát chốt chì niêm phong ở cụm van mỏ vịt xem còn nguyên vẹn hay không. Vỏ bình không được rỉ sét, nứt gãy hoặc móp méo. Vòi phun cao su phải mềm dẻo, không rạn nứt. Đối với bình bột, hãy đảo dốc ngược bình từ 2 đến 3 lần mỗi tháng nhằm chống vón cục bột do độ ẩm không khí.
Theo TCVN 3890, bình mới cần kiểm định sau 12 tháng, bình nạp lại cần kiểm định sau mỗi 6 tháng. Đừng tiếc vài chục ngàn tiền nạp sạc định kỳ để rồi thiết bị tịt ngòi lúc hiểm nghèo.
Lưu ý khi trang bị Bình chữa cháy gia đình tránh rủi ro
Sai sót khi dùng bình có thể làm bỏng lạnh hoặc khiến ngọn lửa bùng mạnh hơn.
Khi thao tác bình CO2, tuyệt đối không nắm tay vào loa phun bằng nhựa hoặc kim loại vì luồng khí -79°C gây bỏng lạnh hoại tử da trong tích tắc. Chỉ cầm vào tay nắm bọc cao su. Không xịt CO2 ngoài trời lộng gió vì khí bị tản mát vô hiệu.
Đám cháy dầu mỡ sôi tuyệt đối không dí loa phun bình bột quá gần dưới 1m. Luồng khí nén cực mạnh sẽ thổi tung dầu sôi ra tứ phía, gây cháy lan ra toàn bộ gian bếp.
Chỉ chọn mua bình có tem kiểm định của cơ quan chức năng PCCC. Sản phẩm trôi nổi ngoài thị trường tiềm ẩn nguy cơ nổ vỏ hoặc xịt không ra chất chữa cháy.
Lời khuyên nghiệm thu Vật tư PCCC cho tổ ấm
Khi nhận hàng, hãy kiểm tra kỹ biên bản kiểm định phương tiện PCCC và đối chiếu số series in nổi trên thân vỏ. Kim đồng hồ đo phải nằm ngay ngắn ở vạch xanh. Trang bị Bình chữa cháy gia đình đạt chuẩn là lớp phòng thủ cơ bản nhất bảo vệ tính mạng người thân và tài sản. Hãy tìm đến các đơn vị cung cấp thiết bị uy tín để nhận vật tư đạt chuẩn kiểm định và nắm vững phương pháp vận hành thiết bị.