15 năm cấp Vật tư PCCC cho các đại dự án, tôi thấy nhiều chủ đầu tư mất tiền oan vì các lỗ mở kỹ thuật. Lửa và khói độc luôn tìm đường ngắn nhất để lan tầng. Lỗ xuyên sàn cáp điện, ống nước, ống gió chính là điểm yếu chết người. Trang bị đúng vật liệu chống cháy lan xuyên sàn tường là giải pháp bảo vệ tính mạng công trình trước khi lực lượng cứu hỏa tiếp cận hiện trường.
Bản chất kỹ thuật của hệ thống ngăn cháy lan qua lỗ mở
Hệ thống Firestop thuộc nhóm phòng cháy thụ động (Passive Fire Protection). Mục đích duy nhất: Khôi phục lại giới hạn chịu lửa của sàn và tường ngăn cháy khi các hệ thống cơ điện (MEP) đục xuyên qua cấu kiện bê tông.
Khi đám cháy bùng phát, nhiệt độ vượt 1000°C trong 30 phút. Bê tông giữ lửa tốt. Ống nhựa PVC hay vỏ bọc cáp điện thì ngược lại. Chúng nóng chảy nhanh chóng. Lỗ thủng xuất hiện lập tức. Không khí nuôi lửa hút từ tầng dưới lên tầng trên tạo hiệu ứng ống khói khủng khiếp. Lắp đặt vật liệu chống cháy lan xuyên sàn tường đạt chuẩn ngăn chặn triệt để hiện tượng này.
Hệ thống hoạt động theo hai cơ chế: cách nhiệt và ngăn khói. Đa số nạn nhân hỏa hoạn tử vong vì ngạt khí CO trước khi bị lửa tác động. Vật liệu ngăn cháy phải kín khít tuyệt đối.
Các nhóm vật liệu chống cháy lan xuyên sàn tường phổ biến
Mỗi loại lỗ mở cơ điện yêu cầu một giải pháp xử lý riêng biệt. Bạn không thể dùng một loại keo cho mọi vị trí xuyên tầng xuyên tường.
Keo trám ngăn cháy lan chuyên dụng
Dạng keo gốc acrylic hoặc gốc silicone chống cháy. Keo acrylic trương nở khi gặp nhiệt độ cao từ 180°C trở lên, lấp kín khoảng trống do vật liệu nhựa biến dạng. Keo silicone thích hợp cho khu vực ẩm ướt hoặc yêu cầu độ co giãn cơ học cao.
Độ dày lớp keo tối thiểu thường từ 10mm đến 25mm tùy theo yêu cầu EI. Thi công nhanh. Thợ dùng súng bơm keo thông thường.
Vữa chống cháy lan
Vữa gốc thạch cao hoặc xi măng nhẹ biến tính. Khối lượng thể tích khô chỉ khoảng 600kg/m3 đến 900kg/m3. Chúng tôi thường tư vấn giải pháp này cho các hộp kỹ thuật diện tích rộng, mật độ cáp điện dày đặc hoặc cụm ống thép xuyên sàn.
Vữa chịu lực đi lại nhẹ sau 28 ngày đóng rắn. Khả năng chịu lửa đạt EI 120 đến EI 180 rất đơn giản.
Vòng quấn ngăn cháy (Firestop Collar/Wrap)
Dành riêng cho đường ống nhựa PVC, PPR, HDPE. Bên trong chứa dải vật liệu gốc than chì (graphite) trương nở áp suất cao. Khi cháy, lớp này nở gấp 25 đến 30 lần thể tích ban đầu, bóp nghẹt ống nhựa đang mềm nhũn, bịt kín đường kính trong vài phút.
Phân loại theo cấu kiện đường ống và máng cáp kỹ thuật
Thiết kế hệ thống MEP quyết định chủng loại vật tư cần đặt hàng. Bạn cần xác định rõ đối tượng xuyên qua sàn:
Thứ nhất, ống kim loại dẫn chất lỏng (ống thép PCCC, ống đồng máy lạnh). Ống thép dẫn nhiệt rất nhanh. Nhiệt truyền từ phòng cháy sang phòng kế bên có thể đốt cháy vật dụng tiếp xúc. Cần sơn chống cháy hoặc bọc bảo ôn khoáng kết hợp keo trám.
Thứ hai, đường ống nhựa cấp thoát nước. Bắt buộc dùng vòng quấn hoặc cổ ngăn cháy cơ học (Firestop collar) cố định bằng nở sắt vào đáy sàn bê tông.
Thứ ba, máng cáp điện (Cable tray/ladder). Vỏ cáp cháy tạo ra khí độc Clo cực kỳ nguy hiểm. Sử dụng gối chống cháy (Firestop pillow) hoặc tấm khoáng phủ màng ngăn cháy (Coated batts) để bịt khoảng trống lớn giữa máng cáp và mép bê tông.
Tiêu chuẩn và kiểm định vật liệu chống cháy lan xuyên sàn tường
Vật tư chống cháy tại Việt Nam hiện chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của QCVN 06:2022/BXD và TCVN liên quan. Chỉ tiêu đánh giá dựa trên hai yếu tố:
Chỉ số E (Integrity): Tính toàn vẹn. Cấu kiện không xuất hiện vết nứt, lỗ hở khiến ngọn lửa hoặc khí nóng lọt qua.
Chỉ số I (Insulation): Tính cách nhiệt. Nhiệt độ bề mặt không cháy không tăng quá 140°C so với ban đầu.
Hồ sơ nghiệm thu yêu cầu giấy chứng nhận kiểm định vật liệu chống cháy lan xuyên sàn tường do Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cấp theo từng lô hàng hoặc theo mẫu đốt thực nghiệm tại các phòng thí nghiệm chuyên trách (như IBST). Mua hàng trôi nổi không chứng chỉ là rủi ro lớn nhất khiến dự án không thể hoàn công.
Lỗi thường gặp khi thi công vật liệu chống cháy lan xuyên sàn tường
Kho của chúng tôi tiếp nhận nhiều phản hồi kỹ thuật từ công trường. Dưới đây là các sai sót điển hình:
Nhồi nhét xốp PU foam thông thường thay cho vật liệu chống cháy. Đây là lỗi phổ biến nhất. Xốp PU thường cực kỳ dễ bắt lửa và sinh khói độc mù mịt khi cháy.
Bỏ qua lớp vật liệu đệm (Backing material). Để keo trương nở đạt hiệu quả, bắt buộc phải chèn bông khoáng rockwool tỷ trọng từ 60kg/m3 đến 100kg/m3 bên dưới theo đúng độ dày quy định trong catalouge nhà sản xuất.
Thi công thiếu chiều dày lớp vật liệu. Kỹ thuật viên bơm keo mỏng 3mm thay vì 15mm để tiết kiệm chi phí. Khi nghiệm thu đốt mẫu, hệ thống sập ngay trong 15 phút đầu.
Kinh nghiệm chọn lựa vật tư từ tổng kho thực chiến
Lựa chọn vật liệu chống cháy lan xuyên sàn tường cần dựa trên bảng tiến độ MEP và hồ sơ thiết kế cơ sở đã được thẩm duyệt. Bạn nên gom đơn hàng đồng bộ từ một hãng sản xuất để dễ dàng hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu nghiệm thu PCCC với cơ quan quản lý.
Đừng ham rẻ mua hàng cận date. Keo ngăn cháy quá hạn sẽ mất khả năng giãn nở nhiệt. Liên hệ trực tiếp với chúng tôi để nhận bảng báo giá vật liệu chống cháy lan xuyên sàn tường chính hãng, đầy đủ chứng chỉ kiểm định, giao hàng tận chân công trình.