15 năm trực tiếp lắp đặt và nghiệm thu thiết bị chữa cháy cho hàng ngàn nhà xưởng, tôi thấy nhiều người vẫn bối rối khi chọn thiết bị dập lửa ban đầu. Việc hiểu đúng màu sắc của Bình cứu hỏa giúp bạn xử lý sự cố chuẩn xác trong vài giây vàng ngắn ngủi. Chọn sai loại bình khi xảy ra chập điện có thể trả giá bằng tính mạng. Bài viết này làm rõ các quy ước màu sắc thực tế đang lưu hành.
Quy định màu sắc của Bình cứu hỏa theo tiêu chuẩn hiện hành
Hầu hết Bình chữa cháy xách tay tại Việt Nam đều có thân vỏ màu đỏ tươi. Tiêu chuẩn TCVN 7026 yêu cầu màu đỏ đặc trưng để tăng khả năng nhận diện thị giác từ cự ly xa trên 15m. Màu đỏ phản xạ ánh sáng tốt trong môi trường khói dày đặc.
Sơn vỏ bình thường là dòng sơn tĩnh điện công nghiệp, chịu nhiệt tối thiểu 120 độ C và kháng ăn mòn muối biển. Thân bình giữ nguyên sắc đỏ giúp lực lượng cứu nạn phát hiện phương tiện dập lửa lập tức.
Ý nghĩa màu sắc của Bình cứu hỏa và nhãn nhận diện chất chữa cháy
Để nhận biết bình chứa chất dập lửa gì, kỹ thuật viên nhìn vào nhãn dán, cổ bình hoặc cụm van. Mỗi hệ thống tiêu chuẩn có cách phân định riêng biệt nhằm hạn chế nhầm lẫn tai hại.
Vạch màu đỏ hoặc nhãn đỏ: Bình bột chữa cháy
Bình bột BC hoặc ABC thường dùng nhãn in chữ trắng trên nền đỏ hoặc thân đỏ toàn bộ. Khí đẩy nén bên trong duy trì áp lực 1.2 MPa đến 1.4 MPa. Loại này chuyên trị đám cháy chất rắn, chất lỏng và khí gas. Đồng hồ đo áp suất trên cổ bình có 3 dải màu: đỏ (thiếu áp), xanh (áp suất đạt chuẩn 10 bar đến 14 bar), vàng (quá áp).
Vạch màu đen: Bình khí carbon dioxide
Bình khí CO2 dập lửa bằng cách làm ngạt oxy và hạ nhiệt cực nhanh. Theo hệ màu quốc tế, nhãn nhận diện khí CO2 mang vạch màu đen. Điểm đặc trưng nhất nằm ở loa phun hình phễu lớn làm bằng nhựa cứng cách nhiệt, không có đồng hồ áp kế. Khí bên trong được nén ở dạng lỏng với áp suất rất cao, từ 50 bar đến 60 bar. Khi sử dụng bình chứa carbon dioxide, bạn tuyệt đối không chạm tay vào loa phun để tránh bị bỏng lạnh -79 độ C.
Vạch màu vàng kem và xanh dương: Bình bọt foam và bình nước
Bình bọt Foam cơ học thường quy định dải màu vàng kem (cream) trên thân bình. Bọt tạo màng ngăn cách oxy với bề mặt xăng dầu, hiệu quả cao cho đám cháy loại B. Ngược lại, dải màu xanh dương đậm biểu thị bình nước chữa cháy áp lực cao, chỉ dùng riêng cho vật liệu gỗ, giấy, vải (đám cháy loại A).
Phân biệt màu sắc của Bình cứu hỏa Việt Nam và tiêu chuẩn quốc tế
Thị trường nội địa tuân thủ TCVN, hầu như 100% vỏ bình làm bằng kim loại sơn đỏ toàn phần. Thông tin chủng loại phân biệt qua chữ in lớn (MFZ cho bình bột, MT cho bình khí CO2).
Tiêu chuẩn Anh (BS EN3) hoặc tiêu chuẩn châu Âu cho phép thân bình có màu sắc phân định theo từng mảng lớn: 95% diện tích là đỏ, nhưng 5% diện tích còn lại ở phần đỉnh bình sơn mã màu riêng biệt. Nhận biết quy chuẩn này giúp các doanh nghiệp FDI không bị bỡ ngỡ khi nhập khẩu dây chuyền thiết bị PCCC từ nước ngoài.
Các màu sắc khác ngoài vỏ bình có được phép lưu hành không?
Hiện nay xuất hiện một số loại bình mini cho xe hơi sơn màu bạc, vàng đồng hoặc đen nhám. Đây chủ yếu là bình khí aerosol hoặc bình bột dung tích nhỏ dưới 1kg.
Về mặt kỹ thuật, các bình này vẫn dập được lửa nhỏ nếu có tem kiểm định an toàn của Cục Cảnh sát PCCC. Dù vậy, tại các công trình dân dụng bắt buộc thẩm duyệt, vỏ bình bắt buộc phải sơn màu đỏ cảnh báo theo quy định. Vỏ bình khác màu sẽ bị từ chối nghiệm thu khi bàn giao cơ sở.
Cách kiểm tra tiêu chuẩn màu sắc của Bình cứu hỏa khi nhận hàng
Lúc nhận vật tư tại kho, bạn cần quan sát nước sơn bên ngoài. Lớp sơn đỏ phải đều màu, không bong tróc, không rỉ sét đáy bình. Đáy bình hoen ố biểu hiện vỏ thép đã bị oxy hóa, tiềm ẩn nguy cơ nổ bình khi nén áp.
Kiểm tra kỹ tem kiểm định dán trên thân vỏ. Tem phải còn nguyên vẹn, phản quang sắc nét, có mã QR truy xuất nguồn gốc thiết bị. Kim đồng hồ đo áp lực phải chỉ đúng vạch xanh an toàn.
Khuyến nghị cho chủ cơ sở và kỹ thuật viên
Khi trang bị phương tiện PCCC, bạn cần nắm rõ màu sắc của Bình cứu hỏa để bố trí đúng vị trí theo phương án chữa cháy tại chỗ. Đặt bình bọt hoặc CO2 ở phòng máy, kho hóa chất; đặt bình bột ở hành lang, sảnh chung. Liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn thiết bị đạt chuẩn kiểm định và kiểm tra bảo dưỡng định kỳ đúng quy trình kỹ thuật.